De meeste traders focussen op winrate. "Hoeveel procent van mijn trades wint?" Maar winrate alleen zegt je niets. Een trader met 70% winrate kan geld verliezen. Een trader met 35% winrate kan rijk worden. De statistiek die echt telt is expectancy.

Expectancy is de verwachte opbrengst per euro risico over een groot aantal trades. Het is de enige manier om te weten of je strategie structureel winstgevend is — of dat je geluk hebt gehad.

Expectancy in één formule

De formule

Expectancy = (Winrate × Gemiddelde winst) − (Verliesrate × Gemiddeld verlies)

Een positieve expectancy betekent dat je strategie winstgevend is over een groot aantal trades. Een negatieve expectancy betekent dat je op lange termijn zeker verliest — ongeacht hoe goed een bepaalde week voelde.

Hoe bereken je expectancy?

Stel je hebt de volgende statistieken over de laatste 100 trades:

Winrate 45%
Gemiddelde winst per trade €200
Verliesrate 55%
Gemiddeld verlies per trade €100
Expectancy (0.45 × 200) − (0.55 × 100) = +€35

Dit betekent dat je gemiddeld €35 verdient per trade, ongeacht het resultaat van een individuele trade. Over 100 trades levert dit systeem €3.500 op — ook al verlies je 55 van de 100 trades.

Expectancy per euro risico (R-multiple)

Een nog handiger versie van expectancy is de R-multiple: expectancy uitgedrukt als veelvoud van het risico per trade (R). Dit maakt vergelijking tussen strategieën met verschillende risicogroottes mogelijk.

Risico per trade 1R = €100
Gemiddelde winst 2R = €200
Expectancy in R (0.45 × 2R) − (0.55 × 1R) = +0.35R

Een expectancy van +0.35R is gezond. Alles boven +0.2R is een werkende strategie. Alles onder 0 is verliesgevend op lange termijn.

Waarom winrate misleidend is

Veel beginnende traders streven naar een hoge winrate. Maar een hoge winrate zegt niets zonder context van gemiddelde winst en gemiddeld verlies:

Voorbeeld A — 70% winrate

Winrate 70%, gem. winst €50, gem. verlies €200.
Expectancy = (0.70 × 50) − (0.30 × 200) = −€25 per trade. Verliesgevend ondanks hoge winrate.

Voorbeeld B — 35% winrate

Winrate 35%, gem. winst €300, gem. verlies €100.
Expectancy = (0.35 × 300) − (0.65 × 100) = +€40 per trade. Winstgevend ondanks lage winrate.

Hoe verbeter je expectancy?

Er zijn drie hefbomen:

Hefboom 1: Verhoog de winrate

Verbeter je entry-criteria zodat je alleen de hoogste-kwaliteit setups pakt. Minder trades, betere kwaliteit. Dit verhoogt je winrate zonder je RR te verkleinen.

Hefboom 2: Verbeter het risk-reward

Laat winnaars langer lopen (trail je stop, gebruik meerdere targets), en stop verliezers op tijd (houd je stop, geen verleggen). Dit vergroot je gemiddelde winst of verkleint je gemiddelde verlies — beide verbeteren expectancy.

Hefboom 3: Elimineer off-plan trades

Trades buiten je plan hebben bijna altijd negatieve expectancy. Door alleen trades te nemen die aan alle criteria voldoen, verwijder je de grootste verliezers uit je statistieken automatisch.

Hoeveel trades heb je nodig voor betrouwbare expectancy?

Expectancy op basis van 10 of 20 trades is vrijwel waardeloos — de steekproef is te klein. Vuistregel: je hebt minimaal 100 trades nodig voor een betrouwbare indicatie, bij voorkeur 200–300.

Dit is ook waarom het zo gevaarlijk is om je strategie aan te passen na een korte verliesreeks. Op basis van 15 trades kun je niets concluderen over je expectancy.

Conclusie

Expectancy is de meest eerlijke maatstaf voor je trading strategie. Het combineert winrate én risk-reward in één getal dat je vertelt of je systeem winstgevend is over een groot aantal trades. Bereken het, verbeter het, en gebruik het als anker om beslissingen te nemen — niet gevoel, niet een korte verliesreeks.

Veelgestelde vragen

Wat is een goede expectancy?
Alles boven 0 is technisch winstgevend. In de praktijk wil je minstens +0.2R om transactiekosten en slippage te compenseren. Professionele traders streven naar +0.3R tot +0.6R per trade.
Verschilt expectancy per marktconditie?
Ja — de meeste strategieën presteren beter in bepaalde marktomstandigheden (trending vs. ranging). Door expectancy per markttype bij te houden, kun je je strategie alleen inzetten wanneer de condities gunstig zijn.
Kan expectancy negatief worden door kosten?
Absoluut. Spread en commissie eten je winsten op bij kleine targets. Als je risico €100 is en je target €120, maar de spread is €15 per trade, daalt je effectieve winst naar €105. Dit kan een marginaal positieve strategie verliesgevend maken.

Lees ook: Hoe analyseer je een trading journal · Waarom winstgevende traders toch verliezen · Trading discipline gids

Bereken jouw expectancy automatisch
Logify berekent je expectancy, R-multiple en winrate automatisch op basis van je gelogde trades. Zie in één oogopslag of je strategie een positieve edge heeft — en waar je lekt.
Start gratis — 14 dagen proberen